Dzięki umiejętnemu zastosowaniu kolorów i wzornictwa, luksusowe i misterne dywany perskie oddają wyjątkową historię i kunszt jednych z najstarszych i najbardziej wpływowych kultur świata. Każdy dywan tka opowieść używając charakterystycznych dla regionu motywów. Zastosowane materiały, kolory, wzory i projekty prowadzą narrację służącą za świadectwo niezwykłej historii pochodzenia tych dywanów.
Perskie dywany to książki. Każdy rzemieślnik stara się utkać swoje myśli w oryginalną historię wyrażoną za pomocą dostępnych środków wyrazu. Do najważniejszych z nich należy kolor i wzór. Aby naprawdę docenić te piękne prace i to, jak wszystkie ich odcienie ze sobą współgrają, należy najpierw poznać znaczenie każdego koloru.
Zobacz: dywanywitek.pl/dywany-tureckie-tradycyjne
Jakie jest znaczenie koloru zielonego w dywanach perskich?
Na całym świecie kolor zielony jest kojarzony z dobrobytem, równowagą, zdrowiem i urodzajem. Zieleń, podobnie jak tętniące życiem lasy i świeże wiosenne liście, reprezentuje odrodzenie i nowe możliwości. W dywanach z Persji zieleń nie jest najczęściej spotykanym kolorem, ale kiedy się pojawia, jest jedną z najważniejszych cech projektu, ponieważ reprezentuje nadzieję i niezwyciężoną siłę życia.
Jak powstaje barwnik w kolorze zielonym?
Podwójne farbowanie włókien naturalnymi błękitami i zieleniami daje w efekcie bogaty odcień. Kolor niebieski był pierwotnie uzyskiwany z roślin indygo. Po tym, jak starożytni rzemieślnicy zafarbowali wełnę na niebiesko, farbowano ją na żółto, używając żywych naturalnych odcieni dzikich kwiatów szafranu i ostróżki. W niektórych miejscach używano również liści winorośli i rokitnika. Efektem tego barwienia była majestatyczna zieleń.
W świecie roślin jest bardzo dużo naturalnych źródeł barwnika koloru zielonego. Niestety wiele z nich jest nieefektywnych, ponieważ uzyskany kolor zielony nie jest trwały - blaknie pod wpływem światła słonecznego. Wykonanie dobrego i trwałego barwnika, który nadaje tkaninom ładny odcień zieleni, nie jest łatwe. Proces podwójnego barwienia również trwa dłużej i kosztuje więcej. Dlatego dywany w kolorze zielonym były dość rzadkie i powstawały na specjalne zamówienie.
Znaczenie koloru czerwonego w dywanach perskich
Czerwień jest kojarzona z witalnością i pasją. W zależności od odcienia, czerwień może być miękkim, ciepłym odcieniem lub żywym i energetyzującym kolorem. Jest używana, aby wyrazić ekscytujące emocje i przyciągnąć uwagę innych. Czerwień to także kolor krwi i ognia, dwóch potężnych symboli i sił natury.
Czerwień jest często używana w perskich dywanach do tworzenia wspaniałych projektów i szerokiej gamy efektów wizualnych. Twórcy wczesnych dywanów używali koloru czerwonego, do wyróżnienia swoich projektów. Jasna kolorystyka często umożliwiała otrzymanie potężnego efektu, który uwydatniał ważny motyw.
Jak powstaje czerwony barwnik?
Czerwień była najczęściej pozyskiwana z korzenia marzanny barwierskiej. Rzemieślnicy mieli do wyboru wiele innych naturalnych źródeł czerwieni, w tym owady i kwiaty. Do barwienia wełny z kóz i owiec używano ślimaków i chrząszczy, kwiatów i chwastów. Efektem końcowym była bardzo efektywna, perska czerwień, która napełniała ludzi radością i odwagą.
Marzanna daje bardziej pomarańczowo-czerwony odcień, natomiast koszenila daje bardziej bordowy. Koszenila była używana w hiszpańskich dywanach, a pozyskiwana czerwień stała się znana jako „hiszpańska czerwień”. Krokosz barwierski jest również używany do produkcji czerwieni, ale jako barwnik nie jest odporny na działanie światła i z czasem blaknie.
Jakie jest znaczenie koloru złotego i żółtego w dywanach perskich
Złoto i odcienie żółci są często postrzegane za odrębne kolory. Żółty jest zwykle kojarzony ze szczęściem i energią, podczas gdy złoty jest uważany za kwintesencję bogactwa i wyrafinowania. Jednak zarówno żółty, jak i złoty mają te same korzenie etymologiczne. Oba wywodzą się z indoeuropejskiego słowa oznaczającego „krzyczeć”. Pochodzenie tych słów bardzo pasuje do przekazu i ładunku jaki ze sobą niosą te kolory. Oba zwracają na siebie uwagę i się o nią dopraszają.
Persowie kojarzą kolor żółty z blaskiem na przykład światła słonecznego lub z radością życia. Żółte kolory perskich dywanów zostały pozyskane z granatów, winorośli, szafranu i rumianku. Złoto mieszało się z brązem i w dawnych wzorach symbolizowało bogactwo, władzę i prestiż. Ze względu na swoją cenioną reputację, złoto pojawiało się tylko w perskich dywanach przeznaczonych dla członków rodziny królewskiej lub prominentnych rodzin.
Aby sprawić, żeby dywany były kojarzone z luksusem, niejednokrotnie projekty dywanów przewidują wplatanie w nie złotych nici. Ta praktyka, którą wciąż można znaleźć w wielu współczesnych dywanach perskich, tworzy subtelny, ale niepowtarzalny efekt, który można wyrazić jedynie przez słowo ‘splendor’.
Jakie jest znaczenie koloru brązowego w dywanach perskich?
Brązowy kolor, kolor gleby, reprezentuje Ziemię i służył jako znak płodności. Brązowe odcienie w starożytnych wzorach wywodziły się z kory drzew i orzechów włoskich, które były dostępne w wielkiej obfitości na całym Wschodzie. Obecnie brązowe barwniki naturalne również są produkowane z łupin orzecha włoskiego, kory dębu i łupin innych orzechów.
Jakie jest znaczenie beżowych i białych kolorów w perskich dywanach?
Biel jest powszechnie akceptowana jako kolor czystości i niewinności. Perscy tkacze wyznawali to samo przekonanie, a biel często mieszano z beżem, tworząc różne wzory. Dokładny odcień bieli lub beżu różni się w zależności od rodzaju niebarwionej wełny użytej do wytwarzania danego dywanu.
Jakie jest znaczenie koloru pomarańczowego w dywanach perskich?
Pomarańczowy to radosny kolor kojarzony z ogniem i podekscytowaniem. Podczas gdy kultury zachodnie postrzegają kolor pomarańczowy jako symbol niekonwencjonalności i przygody, na wschodzie nadaje mu się głębsze znaczenie. W Azji pomarańcza jest często kojarzony z duchową sferą życia i ma swoje powiązania z buddyzmem i hinduizmem.
W kulturach zachodnich ta symbolika się zatraca i obecnie i rodzi żadnych skojarzeń. Natomiast te duchowe powiązania Wschodu z pomarańczowym kolorem sprawiają, że dywan staje się pewnego rodzaju kanwą religijności przy pomocy, której rzemieślnicy pragną wyrazić pobożność i pokorę, a także wiarę i oddanie. Żółte i czerwone odcienie zostały zmieszane, aby stworzyć różne odcienie pomarańczy. Połączenie tych zasobów w celu stworzenia stymulującego koloru doskonale ilustruje poczucie całości, które sobą reprezentuje.
Produkcje perskich dywanów zawsze charakteryzowała szeroka gama kolorów i zamiłowanie do bogatych, nasyconych tonów. Perscy farbiarze dywanów zasłynęli z umiejętności osiągania tych efektów pomimo wyzwań i ograniczeń narzuconych przez procesy barwienia.
Około połowy XIX wieku odkryto przez przypadek pierwszy barwnik chemiczny, fuksynę. Stało się to podczas eksperymentu w laboratorium chemicznym. Pod koniec XIX wieku europejskim chemikom udało się wyprodukować nowe syntetyczne barwniki.
W przypadku barwników roślinnych trudno było jednolicie kontrolować tony, więc tkacze byli zmuszeni używać różnych odcieni danego koloru w projekcie. Z czasem ten różnorodny efekt „szorstkości” został doceniony jako zaleta lub element sztuki tekstylnej sam w sobie, ale nadal pozostaje kwestią gustu.
Obecnie przykłada się dużo większą wagę do estetyki niż do znaczenia czy treści, która może się za tym kryć. Niemniej dobrze, żeby świadomość symboliki została z nami. Nie tylko nadaje ona głębi projektom ale również skłania do refleksji. Pomimo upływu wielu wieków tradycji, perskie dywany są nadal misternie tkane ręcznie przez ludzi, który są oddani tej sztuce całym sercem. Ich dorobek jest ceniony przez miliony ludzi na całym świecie. Starają się kultywować starożytne znaczenie kolorów, projektując dywany i opowiadając historie poprzez swoje wątki. Podczas gdy innowacyjne rozwiązania ułatwiają wytwarzanie i tkanie dywanów, tradycja jest nadal bardzo ceniona i zajmuje szczególne miejsce w sercu miłośników tej sztuki. Przedstawia ona pasję, szacunek i największe wartości ludów perskich.